Hangi arazi, ne işe yarar?

Tapudaki “niteliği” okumayı ve o niteliğin size ne izin verdiğini anlamayı kolaylaştırıyoruz. Her tür için uygun amaçlar, riskler, mevzuat ve ilgili araçlar.

Tarla

Tarla, tapuda tarım amaçlı araziyi gösteren bir niteliktir. Tarım arazisi 5403 sayılı Kanun’a tabidir: Bakanlıkça belirlenen büyüklüğün altında bölünemez, izinsiz tarım dışı kullanılamaz. Tarım arazisine konut yapılamaz; köy yerleşik alanı ayrı kurala tabidir. Valilik izniyle tarımsal amaçlı yapı yapılabilir; şartları tutan parselde 30 m² taban alanlı, iki katlı bağ evine izin verilebilir.

Tarımsal üretim yapmak isteyenlerSeracılık, meyvecilik veya hayvancılık için yer arayanlarAraziyi tarımsal amaçla kiraya vermek isteyenler

Tür rehberi

Bağ ve Bahçe

Bağ ve bahçe, 5403 sayılı Kanun’un diliyle çoğu zaman dikili tarım arazisidir: üzerinde çok yıllık ağaç, ağaççık ya da çalı tarımı yapılan arazi (m.3/g). Kural olarak tarım dışı amaçla kullanılamaz (m.13). 0,5 hektarın ve ilçe listesindeki 10 dekarın altında bölünemez. 1 hektar ve üzeri parselde taban alanı 30 m², iki katlı bağ evine izin verilebilir (Yönetmelik Ek-1 6.1).

Üzüm, meyve ya da fındık gibi çok yıllık ürün yetiştirmek isteyenlerKomşu bahçeyi alarak işletmesini büyütmek isteyen üreticilerKendi ürününü yetiştirmek isteyen hafta sonu bahçecileri

Tür rehberi

Köy Arazisi

«Köy arazisi» tapuda bir nitelik değildir; belirleyici olan parselin köy yerleşik alanı içinde olup olmadığıdır. Belediye ve mücavir alan dışında, belirlenmiş köy yerleşik alanı ve civarında konut için yapı ruhsatı aranmaz; proje valilikçe onaylanır ve muhtarlığa bildirilir. Sınır içinde 5403 sayılı Kanun uygulanmaz (3194 m.27). Sınır dışındaki tarlada tarım arazisi kuralları geçerlidir.

Köyde kendi oturacağı evi yapmak isteyenlerAhır, ağıl ya da depo gibi tarım-hayvancılık yapısı kuracaklarMiras kalan köy evini ya da avlusunu değerlendirmek isteyenler

Tür rehberi

İmarlı Arsa

İmarlı arsa, uygulama imar planında konut ya da ticaret gibi bir kullanıma ayrılmış ve parselasyonu tapuya tescil edilmiş imar parselidir; tapuda genellikle «arsa» yazar. Ne kadar inşaat yapılacağını imar durum belgesindeki emsal (KAKS), TAKS, bina yüksekliği ve bahçe mesafeleri belirler. Belgeyi belediye ya da valilik en geç 2 iş gününde verir (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.55).

Konut, işyeri ya da müstakil ev yaptırmak isteyenlerMüteahhitle kat karşılığı anlaşmayı düşünen arsa sahipleriPlan kararı beklemeden projeye başlamak isteyenler

Tür rehberi

İmar Beklentili Arsa

İmar beklentili arsa mevzuatta geçen bir terim değildir. Genellikle tapuda tarla ya da bağ yazan, uygulama imar planı ve parselasyonu olmayan, ama yerleşme alanına yakın araziyi anlatır. Plana girmesi için üst planlara uygun bir uygulama imar planı, tarım arazisinde 5403 izni ve parselasyon gerekir. Kanun bunların hangi yıl olacağına süre koymaz; plana girerse alanın en fazla %45’i kesilebilir.

Araziyi bugünkü hâliyle (tarım, bahçe) kullanabilecek alıcılarAcil nakit ihtiyacı olmayan, plan sürecini yıllarca izleyebilecek olanlarMevcut parseline sınırdaş arazi eklemek isteyenler

Tür rehberi

Hobi Bahçesi

Mevzuatta «hobi bahçesi» diye bir statü yoktur; satılan yer çoğu zaman 5403 sayılı Kanun’a tabi tarım arazisidir. Müstakil bir parseli alıp bahçe yapmak yasaldır. Tarım arazisini fiilî hisselere bölüp üyelikle devretmek ise suçtur (m.21/5). Kooperatifler 20.06.2026’dan beri bu arazileri kural olarak edinemez (m.8). Ev ve konteyner yapılamaz; izinsiz yapıya metrekare başına 2.500 TL ceza verilir.

Müstakil tapulu küçük bir parselde sebze ve meyve yetiştirmekEv beklentisi olmadan hafta sonu bahçeciliği yapmakAynı parseldeki diğer paydaşların payını alıp mülkiyeti toplamak

Tür rehberi

Çiftlik Arazisi

«Çiftlik arazisi» mevzuatta ayrı bir sınıf değildir; üzerinde ahır, ağıl, depo gibi tarımsal amaçlı yapılar olan ya da kurulacak tarım arazisidir. Bu yapılar her sınıf arazide, projesine uygun olarak valilik izniyle yapılabilir (5403 m.13). Ölçüler 2026 Yönetmeliği Ek-1’dedir. Köy yerleşik alanı dışında ayrıca yapı ruhsatı gerekir (3194 m.27). Konut ve konteyner yapılamaz.

Büyükbaş, küçükbaş ya da kanatlı hayvancılık yapmak isteyenlerArıcılık, seracılık ya da hara kurmayı planlayan üreticilerİşletmesine depo, sundurma ya da atölye eklemek isteyenler

Tür rehberi

Arazinizle ilgili bir adım atmak ister misiniz?

Telefon numarası vermeden başlayın: formu doldurun, biz en geç bir iş günü içinde e-posta ya da sizin seçtiğiniz kanaldan dönüş yapalım.

Numara zorunlu değil
KVKK uyumlu, verileriniz satılmaz
Ücretsiz ön değerlendirme
Yetki belgeli kurumsal ekip