Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) nedir?

DOP, imar uygulamasında tarla sahibinin “kesinti” diye duyduğu paydır. Belediye ya da valilik, 18. madde uygulamasında parselleri birleştirir, plana göre yeniden böler ve hak sahiplerine dağıtır. Bu sırada parsellerden yol, park, okul gibi umumi hizmet alanları için pay düşer. İşlem için maliklerin muvafakati aranmaz (3194 sayılı İmar Kanunu m.18).

Neden önemli?

DOP, elinize geçecek arsanın büyüklüğünü belirler. Üst sınır düzenleme öncesi yüzölçümün %45’idir. Bu oran 2003’te %35’ten %40’a, 2019’da %45’e çıkarıldı (m.18 dipnotları). %45 bir tavandır; her uygulamada bu oranda kesilmez.

DOP için malike bedel ödenmez. Kural olarak bir parselden bir defadan fazla DOP alınmaz. Ancak plan kararıyla yapılaşma koşulu ve nüfus artarsa, ilk oran %45’e kadar tamamlanabilir (m.18). Mevcut yapı nedeniyle pay alınamazsa pay bedele dönüştürülür. Bedel tescilden itibaren en geç 1 yıl içinde ödenir; ödenmedikçe devir yapılamaz ve yapı ruhsatı verilemez (m.18).

Parselasyon planı bir ay askıda kalır ve süre sonunda kesinleşir (m.19). Tescilde özel kullanım alanındaki parsellerin cinsi “arsa” yazılır (Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik m.33/1).

Örnek

2.000 m²’lik tarlanız 18. madde uygulamasına girdi. Bu düzenlemede uygulanan DOP oranı örnek olarak %38 olsun.

Kalem	Hesap	Sonuç
DOP kesintisi	2.000 × %38	760 m²
Size kalan imar parseli alanı	2.000 − 760	1.240 m²
Kanundaki en fazla kesinti	2.000 × %45	900 m²

Kalan 1.240 m², imar durumundaki emsal ile çarpılır. E=0,50 ise emsale esas alan 620 m² olur. Değeri tarlanın brüt alanından değil, bu net parselden hesaplayın.

Mevzuat dayanağı

• 3194 sayılı İmar Kanunu m.18: muvafakat aranmaması, %45 üst sınır, DOP alanları, ilave kesinti, bedele dönüştürme; m.19: parselasyon planı askısı.
• Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik m.14–16: DOP esasları; m.33/1: tescilde cinsin “arsa” yazılması.