Gabari (Yençok) nedir?
Gabari (Yençok), gabari, bir parselde yapılacak binanın imar planı ya da Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile izin verilen en fazla yüksekliğidir; mevzuatta «bina yüksekliği» olarak geçer, binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar ölçülür ve imar planlarında «Yençok» ifadesiyle de gösterilir.
Kategori: İmar · Eş/yakın anlamlı: Yençok, Bina yüksekliği
İnşaat dilinde «gabari», binanın çıkabileceği en yüksek sınırdır. İmar planlarında bu sınır «Yençok» ifadesiyle yazılır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ndeki adı «bina yüksekliği»dir: binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan yükseklik (m. 4). Saçak seviyesi, son kat tavan döşemesinin üst kotudur.
Neden önemli?
Gabari kat sayısını belirler. Yeni binalarda planda, planda yoksa Yönetmelikte gösterilen kat adedi veya bina yüksekliği aşılamaz. Kat yükseklikleri azaltılarak kat sayısı da artırılamaz (m. 5/11). Gabari tek başına inşaat alanını belirlemez; toplam alan emsalle sınırlıdır.
Yükseklik, binanın kot aldığı noktadan ölçülür. Yoldan kotlandırmada bu nokta, bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesidir (m. 11). Eğimli arsalarda kademe yapmak zorunlu olabilir.
«İleride kat artar» sözüne dayanarak fiyat ödemeyin. Fonksiyon değişikliği hariç, parsel bazında bina yüksekliğini artıran plan değişikliği yapılamaz (3194 sayılı İmar Kanunu Ek m. 8).
Örnek
Yönetmelikten önceki bir planda kat adedi ve bina yüksekliği yazmıyorsa, sınır parselin önündeki yolun plandaki genişliğine göre bulunur (m. 9). Yükseklik, en çok kat adedi ile azami kat yüksekliğinin çarpımıdır. Konut bölgesinde azami kat yüksekliği 3,60 m; bodrum hariç 3 katı geçmeyen binalarda 4,00 m’dir (m. 28).
| Yol genişliği | En çok kat (bodrum hariç) | Bina yüksekliği sınırı |
|---|---|---|
| 10 m | 3 | 3 × 4,00 = 12,00 m |
| 12 m | 4 | 4 × 3,60 = 14,40 m |
| 15 m | 5 | 5 × 3,60 = 18,00 m |
Planda «Yençok» değeri yazıyorsa bu tablo değil, plandaki değer uygulanır.
Ücretsiz araç Emsal / KAKS / TAKS Hesaplama İmarlı arsada taban alanı, toplam inşaat alanı ve yaklaşık bağımsız bölüm sayısı.Mevzuat dayanağı
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 4/1-n: bina yüksekliği tanımı; m. 5/11: kat adedi ve yükseklik aşılamaz; m. 9: yol genişliğine göre kat adedi; m. 11: yoldan kotlandırma; m. 28: kat yükseklikleri.
- 3194 sayılı İmar Kanunu m. 8/b: «yençok: serbest» yasağı ve istisnaları; Ek m. 8: parsel bazında yükseklik artışı yasağı.
- Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği m. 4/1-k: uygulama imar planı bina yüksekliğini gösterir.
Kaynaklar
- [1] Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, m. 4/1-n (bina yüksekliği), m. 4/1-ppp (saçak seviyesi) ve m. 5/11 (kat adedi ve bina yüksekliği aşılamaz)
- [2] Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, m. 9 (yol genişliğine göre kat adedi), m. 11 (yoldan kotlandırma) ve m. 28 (kat yükseklikleri)
- [3] 3194 sayılı İmar Kanunu, m. 8/b (‘yençok: serbest’ yasağı) ve Ek m. 8 (parsel bazında bina yüksekliğini artıran plan değişikliği yasağı)
- [4] Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği, m. 4/1-k (uygulama imar planının bina yüksekliğini göstermesi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da yatırım danışmanlığı değildir. Mevzuat değişebilir; işlem öncesi ilgili kurumdan ve uzmanından teyit alın.
