Çekme Mesafesi nedir?
Çekme Mesafesi, çekme mesafesi, binanın yola ve komşu parsel sınırlarına en fazla ne kadar yaklaşabileceğini gösteren, imar planında ya da planda hüküm yoksa Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nde belirlenen ve mevzuatta «yapı yaklaşma mesafesi» veya «bahçe mesafesi» olarak geçen uzaklıktır.
Kategori: İmar · Eş/yakın anlamlı: Yapı yaklaşma mesafesi, Bahçe mesafesi
Arsanın tamamına bina yapılamaz. Yola ve komşulara karşı boşluk bırakılır; bu boşluğa çekme mesafesi denir. Mevzuattaki adı «yapı yaklaşma mesafesi»dir: yapının yola ve komşu parsellere en fazla yaklaşabileceği mesafe (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 4).
Değer önce imar durumu belgesinde ve plan notlarında aranır. Planda hüküm yoksa Yönetmeliğin genel ölçüleri uygulanır.
Neden önemli?
Çekme mesafeleri binanın oturabileceği alanı daraltır. Planda aksine hüküm yoksa ön bahçe ve yola bakan bahçe en az 5 metre, yan ve arka bahçe en az 3 metredir (m. 23). Dörtten fazla katlı binalarda yan ve arka mesafe, 4 katın üzerindeki her kat için 0,50 metre artar. Zeminin üstünde kalan bodrum katlar da sayılır.
Köşe parsele dikkat edin. Yola cephesi olan bütün bahçeler ön bahçe sayılır (m. 4); iki yola bakan parselde iki tarafta da 5 metre bırakılır. Dar ve sığ parsellerde TAKS izin verse bile o alan kullanılamayabilir.
Bölme planlarında da önemlidir. Ayrık nizamda parsel genişliği, yan bahçe mesafeleri toplamı artı 6 metreden az olamaz (m. 6).
Örnek
Ayrık nizamda ara parsel: cephe 20 m, derinlik 30 m, alan 600 m². Planda TAKS yazmıyor; bu durumda TAKS yüzde 40’ı geçemez (m. 5/6), yani üst sınır 240 m².
| Kat adedi | Ön / yan / arka | Çekmelere göre taban alanı |
|---|---|---|
| 4 | 5 / 3 / 3 m | 14 × 22 = 308 m² |
| 6 | 5 / 4 / 4 m | 12 × 21 = 252 m² |
| 8 | 5 / 5 / 5 m | 10 × 20 = 200 m² |
Dört ve altı katta TAKS sınırı (240 m²) belirleyicidir. Sekiz katta ise çekme mesafeleri daha sıkıdır; bina tabanı 200 m²’yi geçemez.
Ücretsiz araç Emsal / KAKS / TAKS Hesaplama İmarlı arsada taban alanı, toplam inşaat alanı ve yaklaşık bağımsız bölüm sayısı.Mevzuat dayanağı
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 4/1: ön, yan, arka bahçe ve yapı yaklaşma mesafesi tanımları; m. 23/1: ön 5,00 m, yan ve arka 3,00 m, 4 kattan sonra her kat için 0,50 m; m. 6/2: asgari parsel genişliği.
- Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği m. 4/1-k: uygulama imar planı yapı yaklaşma mesafesini gösterir.
Kaynaklar
- [1] Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, m. 4/1 (ön, yan, arka bahçe ve yapı yaklaşma mesafesi tanımları) ve m. 23 (bahçe mesafeleri)
- [2] Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, m. 5/6 (planda belirlenmemişse TAKS üst sınırı) ve m. 6/2 (ayrık nizamda asgari parsel genişliği)
- [3] Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği, m. 4/1-k (uygulama imar planının yapı yaklaşma mesafesini göstermesi)
- [4] 3194 sayılı İmar Kanunu, m. 5 (uygulama imar planı tanımı)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da yatırım danışmanlığı değildir. Mevzuat değişebilir; işlem öncesi ilgili kurumdan ve uzmanından teyit alın.
