Köy Yerleşik Alanı nedir?
Köy Yerleşik Alanı, köy yerleşik alanı, belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki köylerde sınırı il genel meclisi ya da büyükşehir belediye meclisi kararıyla belirlenen, içinde 5403 sayılı Toprak Koruma Kanunu hükümlerinin uygulanmadığı ve konut gibi bazı yapılar için yapı ruhsatı aranmayan alandır.
Kategori: İmar · Eş/yakın anlamlı: Köy yerleşik alan sınırı, Köy yerleşim alanı
Köyde ev yapmak isteyenin ilk sorusu şudur: parsel köy yerleşik alanının içinde mi? Aynı köydeki iki tarla arasındaki büyük fark bu sınırdan doğar. Sınırın içinde 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümleri uygulanmaz (3194 sayılı İmar Kanunu m.27).
Sınırı büyükşehirlerde ilçe belediye meclisinin teklifiyle büyükşehir belediye meclisi, diğer illerde il genel meclisi belirler (m.27).
Neden önemli?
Belediye ve mücavir alan dışındaki köylerde, yerleşik alanda ve civarında yapılacak konut, entegre olmayan tarım-hayvancılık yapıları ve köy fırını gibi yapılar için yapı ruhsatı aranmaz. Projenin valilikçe onaylanması ve muhtarlığa bildirilmesi ise zorunludur (m.27). Sınırın dışındaki tarım-hayvancılık yapıları ruhsatla yapılır.
Sınır bir parseli bölüyorsa, 5403’e tabi olmaksızın ifraz hattı kabul edilir. Yapılaşma kararı ve ifraz şartlarını aynı meclis belirler (m.27).
Tarım arazisi, 5403’teki izinler alınmadan yerleşik alan olarak tespit edilemez (m.8/c). 10.7.2019’dan önce belirlenmiş onaylı köy yerleşik alanları ise izinli kabul edilir (5403 Geçici m.6).
Büyükşehirde mahalleye dönüşen ve nüfusu 5.000’in altındaki yerlerde, aksine meclis kararı yoksa uygulama imar planı yapılıncaya kadar m.27 uygulanır; projeleri ilçe belediyesi onaylar (m.8/ğ).
Örnek
Bir köyde 1.500 m²’lik tarlanız var. Köy yerleşik alan sınırı parselin ortasından geçiyor: 600 m² içeride, 900 m² dışarıda.
- Sınır ifraz hattı sayıldığı için parseli bu çizgiden bölmek için 5403 izni aranmaz.
- İçerideki 600 m²’de konut için ruhsat aranmaz; proje valilikçe onaylanır ve muhtarlığa bildirilir.
- Dışarıdaki 900 m² tarım arazisi olarak 5403 kurallarına tabi kalır; ruhsat muafiyeti burada geçerli değildir.
Mevzuat dayanağı
- 3194 sayılı İmar Kanunu m.27: ruhsat muafiyeti, sınırın belirlenmesi, 5403’ün uygulanmaması, ifraz hattı.
- 3194 sayılı İmar Kanunu m.8/c ve m.8/ğ: izinsiz tespit yasağı; büyükşehirde kırsal yerleşim.
- 5403 sayılı Kanun Geçici m.6: önceden belirlenmiş yerleşik alanların izinli kabulü.
Kaynaklar
- [1] 3194 sayılı İmar Kanunu, m.27 (köylerde yapılacak yapılar, yerleşik alan sınırının belirlenmesi, 5403'ün uygulanmaması, ifraz hattı)
- [2] 3194 sayılı İmar Kanunu, m.8/c (tarım arazisinin izinsiz yerleşik alan olarak tespit edilememesi) ve m.8/ğ (büyükşehirlerde kırsal yerleşim)
- [3] 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, Geçici m.6 (önceden belirlenmiş onaylı köy yerleşik alanlarının izinli kabulü)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da yatırım danışmanlığı değildir. Mevzuat değişebilir; işlem öncesi ilgili kurumdan ve uzmanından teyit alın.
