Marjinal Tarım Arazisi nedir?

Marjinal tarım arazisi, 5403 sayılı Kanun’daki dört sınıftan sonuncusudur. Mutlak, özel ürün ve dikili arazi dışında kalır. Toprak ya da topografya sınırlamaları yüzünden bu arazide yalnızca geleneksel toprak işlemeli tarım yapılır (m.3/ğ).

Sınıfı tapu kaydı değil, il tarım ve orman müdürlüğünün arazi etüdü belirler (Yönetmelik m.6).

Neden önemli?

Kanun mutlak, özel ürün, dikili ve sulu arazileri tarım dışı kullanıma kapatır. Bunların dışındaki araziler ise toprak koruma projesine uyulması kaydıyla valilikçe tarım dışı kullanıma ayrılabilir (m.13). Kuru marjinal arazide kişilerin münferit talebine, çevredeki tarımsal kullanım bütünlüğü bozulmuyorsa, kurula gitmeden valilik karar verebilir (Yönetmelik m.12/1-ğ, m.14/3).

Arazi GES’i için aranan sınıf da budur: arazi kuru marjinal olmalıdır (Yönetmelik m.7/7). Sulu mu kuru mu sorusunda tapuya değil, arazinin fiilen sulanıp sulanmadığına bakılır (m.7/4). Tarımsal yapının kendi elektrik ihtiyacında ise çatı yetmezse tesis alanının en fazla %1,5’i kadar zemine GES izni verilebilir (Ek-1 10.3).

Yine de bu arazi serbest değildir. Asgari büyüklük mutlak araziyle aynıdır: 2 hektar (m.8). Büyük ova koruma alanındaki arazi hiçbir surette amacı dışında kullanılamaz (m.14). Mutlak, özel ürün ya da dikili arazi içindeki 2 hektardan küçük marjinal alan, içinde bulunduğu sınıfla aynı sayılır (Yönetmelik m.6/4).

Örnek

GES için arazi kiralamak isteyen biri üç yeri inceletiyor:

Yer	Etüt sonucu	Arazi GES’i talebi
A, 25 dekar	Kuru marjinal, büyük ova dışında	Değerlendirilebilir
B, 25 dekar	Marjinal ama fiilen sulanıyor	Kurul gündemine alınmaz
C, 1,5 hektar taşlık kısım	Mutlak arazinin içinde, mutlak sayılır	Kurul gündemine alınmaz

Arazi sahibiyseniz önce sınıfı ve sulama durumunu öğrenin. A gibi bir yerde bile izin idarenin değerlendirmesine bağlıdır. Süreç için GES için arazi rehberine bakın.

Mevzuat dayanağı

• 5403 sayılı Kanun m.3/ğ: tanım; m.8: asgari büyüklük; m.13: valilikçe tahsis; m.14: büyük ova.
• Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik m.6/4, m.7/4, m.7/6, m.7/7, m.12/1-ğ ve m.14/3; Ek-1 10.3.