Dikili Tarım Arazisi nedir?

Dikili tarım arazisi; bağ, meyve bahçesi ya da zeytinlik gibi çok yıllık ağaç, ağaççık ve çalı türlerinin yetiştirildiği arazidir (5403 m.3/g). Kanundaki dört sınıftan biridir.

2026 yönetmeliği ölçütü netleştirdi. Dekarında, Ek-4 tablosunda türüne göre yazılı en az sayıda ağaç, fidan veya kök bulunan yerler dikili sayılır. Lavanta, korunga, yonca, çilek gibi otsu çok yıllık bitkiler dikili kabul edilmez (Yönetmelik m.6/7).

Neden önemli?

Bölme için iki eşik vardır. Asgari büyüklük dikili arazide 0,5 hektardan (5 dekar) küçük belirlenemez (m.8). Kanuna ekli listede dikili arazi için yeter gelirli büyüklük ise incelenen tüm ilçelerde 10 dekardır (m.8/A). Oluşacak her parça iki eşiği de karşılamalıdır.

Dikili arazi korunan sınıflardandır; tarımsal üretim dışında kullanılamaz (m.13). Arazi GES’i kurulamaz, çünkü GES kuru marjinal arazi ister (Yönetmelik m.7/7). Bağ evi için eşik 1 hektardır ve izin takdire bağlıdır (Ek-1 6.1).

Sınıf bir kez dikili olarak tespit edilirse, ağaçların ekonomik ömrü dolmadan beş yıl değiştirilemez. Toprak, topografya, verim, doğal afet, hastalık ve diğer mücbir sebepler bunun dışındadır (Yönetmelik m.6/9). Bahçe alırken bu kısıtı hesaba katın.

Örnek

Tapuda 18 dekar (18.000 m²) bir elma bahçesi var. Malik iki çocuğuna ayrı parsel vermek istiyor.

1. İki eşit parça 9 dekar olur.
2. 9 dekar, 5 dekarlık asgari büyüklüğü geçer ama 10 dekarlık yeter gelirli eşiğin altında kalır.
3. Bu bölme yapılamaz. Parsel 20 dekar olsaydı 10 + 10 dekar iki eşiği de karşılardı; ifraz yine Bakanlık iznine bağlı kalırdı (m.8/B).

Bölünme durumunu tarlam bölünür mü asistanıyla kontrol edebilirsiniz.

Mevzuat dayanağı

• 5403 sayılı Kanun m.3/g: tanım; m.8: asgari büyüklük ve özel bitki istisnası; m.8/A ve Ek-1: yeter gelirli büyüklük; m.8/B: Bakanlık izni; m.13: amaç dışı kullanım yasağı.
• Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik m.6/7, m.6/9, m.7/7 ve Ek-1 6.1.