Mutlak Tarım Arazisi nedir?

Mutlak tarım arazisi, 5403 sayılı Kanun’daki dört temel sınıftan biridir. Diğerleri özel ürün, dikili ve marjinal tarım arazisidir (m.8). Kanun bu sınıfı toprağın verimine göre tanımlar: yöre ortalamasında ürün almayı sınırlayan bir toprak özelliği yoktur, topografik sınırlama yok veya çok azdır (m.3/e).

Sınıfı tapu kaydı değil, Bakanlık belirler. Tespit, en az iki ziraat mühendisinin hazırladığı arazi etüt raporuyla yapılır (Yönetmelik m.6/2).

Neden önemli?

Mutlak tarım arazisi tarımsal üretim dışında kullanılamaz. İstisnalar kanunda sayılıdır: savunma, afet sonrası geçici yerleşim, kamu yararı kararı alınmış yatırımlar gibi. Bunlarda da alternatif alan bulunmaması ve Toprak Koruma Kurulunun uygun görmesi gerekir (m.13). Konut ya da hobi amaçlı kullanım bu listede yoktur.

Bölme kuralları da sıkıdır. Asgari tarımsal arazi büyüklüğü bu sınıfta 2 hektardan (20 dekar) küçük belirlenemez (m.8). Üstüne ilçenin yeter gelirli büyüklüğü gelir (m.8/A). Arazi GES’i de kurulamaz; GES için arazinin kuru marjinal olması şarttır (Yönetmelik m.7/7).

Alıcıysanız ilandaki «imara açılabilir» sözünü sınıf bilgisiyle karşılaştırın. Satıcıysanız sınıfı il müdürlüğünden öğrenip ilanda doğru yazın.

Örnek

Kuru tarım yapılan 30 dekarlık (30.000 m²) bir parsel mutlak tarım arazisi olsun. Malik parseli ikiye bölmek istiyor.

1. Her parça 15 dekar olur.
2. 15 dekar, 20 dekarlık asgari büyüklüğün altındadır.
3. İfraz yapılamaz. İlçenin kuru arazi için yeter gelirli değeri (listede 120–200 dekar) de karşılanmaz.

Parselin ortasındaki 1,5 hektarlık taşlık kısım ayrı sınıf sayılmaz. Mutlak arazi içindeki 2 hektardan küçük lokal marjinal alanlar, içinde bulunduğu sınıfla aynı kabul edilir (Yönetmelik m.6/4).

Bölünme durumunu tarlam bölünür mü asistanıyla kontrol edebilirsiniz.

Mevzuat dayanağı

• 5403 sayılı Kanun m.3/e: tanım; m.8 ve m.8/A: sınıflandırma ve bölünme eşikleri; m.13: amaç dışı kullanım yasağı.
• Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik m.6/2, m.6/4 ve m.7/7.