Tevhit nedir?

Tevhit (eski yazımıyla tevhid), Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde “parsellerin birleştirilme işlemi” olarak tanımlanır (m. 4/ğğğğ). İfrazın tersidir: iki ya da daha fazla tapu kaydı kapanır, yerine tek parsel tescil edilir.

Kararı belediye encümeni veya il idare kurulu verir; tescili tapu müdürlüğü yapar (3194 sayılı İmar Kanunu m. 16).

Neden önemli?

Tek başına yapılaşmaya elverişli olmayan küçük parsel, komşu parselle birleşince ruhsat alabilir hâle gelir. Asgari parsel ölçülerine uymayan arsaya yeni ya da ilave yapı ruhsatı verilmez (Yönetmelik m. 6/5); tevhit bu kilidi açan yollardan biridir. Tersi de mümkündür: idare, yapılaşmaya elverişsiz parsellerde maliklere tebliğ yapar ve 3 ay içinde anlaşma çıkmazsa resen tevhit uygulayabilir (3194 m. 15; Yönetmelik m. 7/3). Böyle bir parsel alıyorsanız komşunuzla ortak hareket etmeniz gerekebilir.

Her parsel birleştirilemez. Yapı nizamı ya da kullanım kararı farklı olan parseller, farklı yollardan cephe alan ara parseller ve planda ifraz hattıyla ayrılan parseller tevhit edilemez (m. 7/10). Birleştirme inşaat hakkını da artırmaz: tevhit sonrası parselin taban alanı ve katlar alanı, parsellerin ayrı ayrı hesaplanan toplamını geçemez (m. 7/9).

Süre ve maliyet ifrazla aynıdır: onay başvurudan itibaren en geç 30 gün, tapuya bildirim 15 gün, tescil 1 ay (3194 m. 16). Tapu harcı kayıtlı değer üzerinden binde 11,38’dir (492 sayılı Kanun, tarife I-6/a).

Örnek

Aynı yola cepheli, aynı nizamdaki iki komşu parsel: 300 m² ve 200 m². Planda emsal 1,00.

Durum	Parsel alanı	Katlar alanı (E = 1,00)
Ayrı ayrı	300 m² + 200 m²	300 m² + 200 m² = 500 m²
Tevhit sonrası	500 m²	500 m²

Toplam inşaat hakkı değişmez. Fark başka yerdedir: 200 m²’lik parselin cephesi 8 metreyse ve ayrık nizamda en az 12 metre gerekiyorsa (m. 6 ve m. 23), bu parsel tek başına ruhsat alamazdı. Birleşik parselin 20 metre cephesi vardır; ruhsat yolu açılır.

Mevzuat dayanağı

• 3194 sayılı İmar Kanunu m. 15: tevhidin parselasyon planı tescilli alanlarda ve plana uygun yapılması, resen tevhit yetkisi; m. 16: encümen onayı, tapuya bildirim ve tescil süreleri.
• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m. 4/ğğğğ: tanım; m. 6/5: asgari ölçülere uymayan arsada ruhsat yasağı; m. 7/9, 7/10 ve 7/13: tevhitte yapılaşma hakkı, tevhit yasakları ve sınır düzeltme.
• 492 sayılı Harçlar Kanunu (4) sayılı tarife I-6/a: harç oranı.