Takyidat nedir?
Takyidat, takyidat, bir taşınmazın tapu kaydında yer alan ve mülkiyet hakkını sınırlayan şerh, beyan, irtifak hakkı, taşınmaz yükü, vakıf belirtmesi ve ipotek gibi rehin kayıtlarının toplu adıdır.
Kategori: Tapu · Eş/yakın anlamlı: Tapu kısıtlamaları, Tapu sınırlamaları
Takyidat, «sınırlamalar» anlamına gelen eski bir sözcüktür. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne göre mülkiyet hakkını kısıtlayan şerhler, beyanlar, irtifak hakları, taşınmaz yükü, vakıf belirtmesi ve rehinlerin genel adıdır. Tapu kütüğünde mülkiyet, irtifak ve taşınmaz yükü, rehin hakları ve beyanlar için ayrı sütunlar vardır (TMK md. 1000). Şerhler de ayrı bir sütuna yazılır (Tapu Sicili Tüzüğü md. 46).
Neden önemli?
Tapu sicili herkese açıktır ve kimse sicildeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez (TMK md. 1020). Satın aldığınız tarladaki haciz ya da kira şerhi size karşı da ileri sürülebilir (md. 1009-1010). Şerhli taşınmaz devredilince şerh silinmez; kütüğe yeni malikin adı yazılır (Tüzük md. 51/3).
Beyanlar sütununa da bakın. Tarımsal yapı izni verilen parselde «başka amaçla kullanılamaz» ibaresi yer alır ve Bakanlık talebi olmadan kaldırılamaz. İmar uygulamasında bedele dönüştürülen pay ödenmedikçe tapuda işlem yapılamayacağı da bu sütuna yazılır (3194 sayılı İmar Kanunu md. 18).
Örnek
8.000 m²’lik bir tarlanın kaydında üç satır var. Rehinler sütununda banka lehine 400.000 TL ipotek, şerhler sütununda icra dairesinin haczi, beyanlar sütununda tarımsal yapı izni ibaresi yazılı.
Tarlayı bu hâliyle alırsanız ipotek ve haciz tarlanın üzerinde kalır. Satıcı borcunu kapatırsa alacaklıların yazılı beyanıyla kayıtlar terkin edilir. 2026’da terkin harcı 504,80 TL’dir; terkinden döner sermaye ücreti alınmaz (6083 sayılı Kanun md. 8). Beyandaki tarımsal yapı ibaresi ise satıştan sonra da yerinde kalır.
Mevzuat dayanağı
- TMK md. 1000 ve 1008-1012: kütük sütunları, tescil, şerh ve beyan.
- TMK md. 1014: terkin için hak sahibinin yazılı beyanı.
- TMK md. 1020: tapu sicilinin açıklığı.
- Tapu Sicili Tüzüğü md. 46-52 ve 69: şerh, beyan ve terkin usulü.
- Harçlar Kanunu (4) sayılı tarife I-14 ve I-17: 2026 terkin ve kayıt örneği harçları.
Kaynaklar
- [1] Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Sıkça Sorulan Sorular: «Takyidat nedir?» ve Web Tapu yetkilendirme
- [2] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, md. 1000 (kütük sütunları), md. 1008-1012 (tescil, şerh, beyan), md. 1014 (terkin), md. 1020 (sicilin açıklığı)
- [3] Tapu Sicili Tüzüğü, md. 46-52 (şerhler ve beyanlar) ve md. 69 (terkin), RG 17/8/2013, 28738
- [4] 492 sayılı Harçlar Kanunu, (4) sayılı tarife I-14 (terkin harcı) ve I-17 (kayıt örneği harcı), 2026 tutarları
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da yatırım danışmanlığı değildir. Mevzuat değişebilir; işlem öncesi ilgili kurumdan ve uzmanından teyit alın.
