Hazine Arazisi nedir?
Hazine Arazisi, hazine arazisi, tapuda malik olarak Hazine adına tescilli olan taşınmazdır; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Millî Emlak birimlerince yönetilir, ihaleyle satılabilir ya da kiraya verilebilir, izinsiz kullanılırsa ecrimisil ve tahliyeye konu olur.
Kategori: Tapu · Eş/yakın anlamlı: Hazine taşınmazı, Millî Emlak arazisi, Devlet arazisi
Tapu kaydında malik hanesinde «Hazine» yazan yer, Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazdır (Hazine Taşınmazları Yönetmeliği m. 4). Bu yerleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Millî Emlak birimleri yönetir.
Mera ve sahipsiz yerler gibi Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlar da geniş anlamda Hazine taşınmazı sayılır. Bunlar özel kanunlarına tabidir (TMK m. 715); örneğin mera özel mülkiyete geçirilemez.
Neden önemli?
Hazine arazisi yıllarca kullanmakla sizin olmaz. Olağanüstü zamanaşımı yalnızca tapuda kayıtlı olmayan ya da maliki tapudan anlaşılamayan yerlerde işler (TMK m. 713). «Köylü 30 yıldır ekiyor» denen bir Hazine tarlasını almak, mülkiyet değil fiilî kullanım satın almaktır. İzinsiz kullanandan geriye doğru 5 yıla kadar ecrimisil istenir; yer, mülki amirce en geç 15 gün içinde tahliye ettirilir (2886 m. 75).
Yasal yol ihaledir. 2886 sayılı Kanun’a göre yapılan satışta peşin ödemede %20 indirim uygulanır. Taksitte bedelin en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla 2 yılda kanuni faiziyle ödenir (4706 m. 5). Satış ve devir işlemleri vergi, resim ve harçtan müstesnadır (4706 m. 7).
Hazine, hisseli tapularda da paydaş olabilir; 2886 sayılı Kanun kapsamındaki satışlarda önalım hakkı kullanılamaz (TMK m. 733/1).
Örnek
Millî Emlak 8.000 m² bir Hazine tarlasını ihaleye çıkardı; ihale 1.200.000 TL’de kaldı.
| Ödeme | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Peşin | 1.200.000 × 0,80 | 960.000 TL |
| Taksitli, peşin kısım (en az 1/4) | 1.200.000 × 0,25 | 300.000 TL |
| Taksitli, kalan | en fazla 2 yılda, kanuni faizle | 900.000 TL + faiz |
Taksit süresi ve sayısını belirlemeye Bakanlık yetkilidir; kesin koşullar ihale şartnamesinde yazar.
Mevzuat dayanağı
- Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 4 (tanımlar), m. 84-89 (tespit, ecrimisil, tahliye).
- 4706 sayılı Kanun m. 5 (ödeme ve taksit), m. 7 (vergi ve harç muafiyeti).
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m. 75: ecrimisil ve tahliye.
- TMK m. 713 (olağanüstü zamanaşımı), m. 715 (Devletin hüküm ve tasarrufu), m. 733/1 (önalım istisnası).
Kaynaklar
- [1] Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik, m. 4 (tanımlar) ve m. 84-89 (tespit, ecrimisil, tahliye)
- [2] 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun, m. 5 (ödeme ve indirim) ve m. 7 (vergi ve harç muafiyeti)
- [3] 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, m. 75 (ecrimisil ve tahliye)
- [4] 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 713, 715 ve 733/1
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da yatırım danışmanlığı değildir. Mevzuat değişebilir; işlem öncesi ilgili kurumdan ve uzmanından teyit alın.
