Hisseli Tapu nedir?
Hisseli Tapu, hisseli tapu, bir taşınmazın birden fazla kişiye belirli paylarla ait olduğunu gösteren tapu kaydıdır; hukuktaki adı paylı mülkiyettir ve her paydaş, maddi olarak bölünmemiş taşınmazın tamamına payı oranında maliktir.
Kategori: Tapu · Eş/yakın anlamlı: Paylı mülkiyet, Müşterek mülkiyet, Hisseli mülk
Hisseli tapuda arazi fiilen bölünmüş değildir. Tapuda yalnızca kimin ne kadar paya sahip olduğu yazar. Paylar kesirle gösterilir; örneğin 1/4 ya da 3000/12000 (Tapu Sicili Tüzüğü m. 28/3). Başka türlü belirlenmedikçe paylar eşit sayılır (TMK m. 688).
Payınız arazinin belirli bir köşesi değildir; tarlanın tamamında payınız oranında hak sahibisiniz.
Neden önemli?
Her paydaş payını diğerlerine sormadan satabilir ve rehnedebilir (TMK m. 688). Ama payın üçüncü kişiye satılması diğer paydaşlara önalım (şufa) hakkı verir. Bu hak, satışın noter aracılığıyla bildirilmesinden itibaren 3 ay, her hâlde satıştan itibaren 1 yıl içinde kullanılır (m. 733).
Kiraya vermek için pay ve paydaş çoğunluğu, tamamını satmak için bütün paydaşların kabulü gerekir (m. 691-692). Anlaşma olmazsa her paydaş ortaklığın giderilmesi davası açabilir; arazi aynen bölünür ya da açık artırmayla satılır (m. 698-699).
Tarım arazisi Bakanlıkça belirlenen asgari büyüklüğün altında hisselendirilemez; pay ve paydaş sayısı artırılamaz (5403 m. 8). Mutlak, marjinal ve özel ürün arazilerinde bu sınır 2 hektardır. Payı bölerek birkaç kişiye satmak paydaş sayısını artırır.
Örnek
12.000 m² mutlak tarım arazisi üç kişi adına kayıtlı: A 1/2, B 1/4, C 1/4. C, payını paydaş olmayan D’ye 600.000 TL’ye satıyor.
- C’nin payı 12.000 × 1/4 = 3.000 m²’ye karşılık gelir; ama D belirli bir 3 dönüm değil, tarlanın tamamında 1/4 pay alır.
- Tapu harcı alıcı ve satıcı için ayrı ayrı binde 20’dir: D 12.000 TL, C 12.000 TL öder (492 sayılı Kanun, tarife I-20/a).
- Satış noterden bildirilirse A ve B 3 ay içinde önalım davası açabilir. Dava açan, hâkimin belirleyeceği rayiç bedeli ve tapu giderlerini depo eder (TMK m. 734).
Payınızın karşılığını hisse hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Mevzuat dayanağı
- TMK m. 688, 691-692, 698-699 ve 732-734: paylı mülkiyet, yönetim, paylaşma ve önalım.
- Tapu Sicili Tüzüğü m. 28/3: payların kesirle gösterilmesi; m. 33/2: pay bölünerek rehnedilemez.
- 5403 sayılı Kanun m. 8: tarım arazisinde hisselendirme yasağı.
- 492 sayılı Harçlar Kanunu (4) sayılı tarife I-20/a: satışta tapu harcı.
Kaynaklar
- [1] 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu, m. 688-699 (paylı mülkiyet) ve m. 732-734 (yasal önalım)
- [2] Tapu Sicili Tüzüğü, m. 28/3 (payların kesirle gösterilmesi) ve m. 33/2 (payın bölünerek rehnedilememesi)
- [3] 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, m. 8 (asgari büyüklük, hisselendirme yasağı)
- [4] 492 sayılı Harçlar Kanunu, (4) sayılı tarife I-20/a (satışta tapu harcı)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da yatırım danışmanlığı değildir. Mevzuat değişebilir; işlem öncesi ilgili kurumdan ve uzmanından teyit alın.
