Döner Sermaye Ücreti nedir?
Döner Sermaye Ücreti, döner sermaye ücreti, tapu ve kadastro müdürlüklerinin satış, ipotek, cins değişikliği gibi işlemler için 6083 sayılı Kanun'a ekli tarifeye göre yöresel katsayı ile göstergeyi çarparak hesapladığı ve tahsil ettiği, KDV dahil hizmet bedelidir.
Kategori: Vergi · Eş/yakın anlamlı: Tapu döner sermaye bedeli, Tapu işlem ücreti
Tapuda satış yaparken iki ayrı ödeme yaparsınız. Biri vergi dairesine ödenen tapu harcı, diğeri tapu müdürlüğüne ödenen döner sermaye ücretidir. Harç satış bedeline göre değişir. Döner sermaye ücreti ise bedelden bağımsızdır; işleme ve ilçeye göre belirlenir.
Neden önemli?
Ücret bir formülle hesaplanır: işlem ücreti, yöresel katsayı ile göstergenin çarpımıdır. Yöresel katsayıyı Bakanlık il ve ilçelere göre 0,30 ile 3,00 arasında belirler (md. 8/3). Bu yüzden aynı işlemin ücreti ilçeden ilçeye değişir. Ücrete KDV dahildir.
Tek bir arsa ya da tarla satışında bir işlem ücreti alınır. Aynı talepte birden fazla taşınmaz devredilirse her ilave taşınmaz için ilave işlem ücreti eklenir (Tarife 1.1.2). Satış ve ipotek birlikte yapılırsa iki işlem ücreti alınır (Tarife 1.3.1). Terkin işlemlerinden ücret alınmaz (md. 8/6). Ücret, işlemi talep edenden; o kişi muafsa diğer taraftan alınır.
Gösterge her yıl yeniden değerleme oranında artar ve TKGM tarafından ilan edilir. 1 Mayıs 2025’ten geçerli gösterge 1.774,50 TL, ilave gösterge 244,50 TL’dir. 2025 yeniden değerleme oranı %25,49’dur.
Örnek
Yöresel katsayısı 1,50 olan bir ilçe varsayalım. Hesap, 2025 göstergesiyle şöyledir:
| Durum | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Tek tarla satışı | 1,50 × 1.774,50 | 2.661,75 TL |
| Aynı talepte iki tarla | 2.661,75 + 1,50 × 244,50 | 3.028,50 TL |
| Satış ve ipotek birlikte | 2 × 2.661,75 | 5.323,50 TL |
2026’da gösterge yeniden değerleme oranıyla arttığı için tutarlar daha yüksektir. Kanuni formülle tek satış yaklaşık 3.340 TL eder; resmî tutar doğrulanamadığı için bu yalnızca bir tahmindir. Uygulamada küsuratlar yuvarlanır.
Mevzuat dayanağı
- 6083 md. 8/3: tarife, 0,30-3,00 yöresel katsayı ve yıllık güncelleme.
- 6083 md. 8/6: terkin gibi ücret alınmayan işlemler.
- (I) Sayılı Tarife, Genel İlkeler: KDV dahil olması ve kimden alınacağı.
- (I) Sayılı Tarife 1.1.2 ve 1.3.1: tek ve çoklu taşınmaz, satış ve ipotek.
- 9775 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: 2025 gösterge ve ilave gösterge.
Satış masraflarının tamamı için tapu devri rehberine bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- [1] 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu, md. 8/3, 8/6 ve ekli (I) Sayılı Tarife Cetveli (Genel İlkeler, Tanımlar, 1.1.2 ve 1.3.1)
- [2] 9775 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (gösterge 1.774,50 TL, ilave gösterge 244,50 TL; 1/5/2025'ten geçerli), RG 1/5/2025, 32887
- [3] Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585) (2025 yeniden değerleme oranı %25,49), RG 27/11/2025, 33090
- [4] TKGM, e-Tahsilat (döner sermaye ücretinin e-Devlet üzerinden ödenmesi)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali ya da yatırım danışmanlığı değildir. Mevzuat değişebilir; işlem öncesi ilgili kurumdan ve uzmanından teyit alın.
